Akromegali Hastalığı Nedir? Nedenleri , Belirtileri ve Tedavisi Nedir?

0
37

AKROMEGALİ HASTALIĞI NEDİR?

Akromegali hastalığı, beyin tabanında bulanan hipofiz bezinin(büyüme hormonu) ön lobundan çok sayıda hormonunun salgılaması nedeni ile oluşan bir hastalıktır. Bu hastalık büyüme çağında kemiklerdeki büyüme kıkırdakları kapanmadan (epifitler) önce meydana gelirse, jigantizm denilen aşırı iskelet büyümesine neden olur.

Akromegali Hastalığın nedenleri nelerdir:

Hipofiz bezindeki bir tümörün yol açtığı hastalıktır AKROMEGALİN. Hipofiz bezinde bulunan bu tümör adenom büyüme hormonunun yanında prolaktin(süt hormonu)  gibi farklı hormonların salgılamasına ve bu hormonların vücudu etkileyerek çeşitli belirtilerin ortaya çıkmasına sebebiyet vermekte.  Vücuda salgılanan bu tümörlerin %1’inden azı kötü huylu oladur.  Bu tümörün iyi huylu olması da vücutta ciddi değişikliklerin oluşmasına neden olur. Tümörün salgıladığı hormonlar sonucunda vücutta değişmelere neden olur. Akromegali hastalığı her iki cinste de eşit oranda görülmekte ve yaş ortalaması 20-40 arasında görülmekte.

Akromegali Hastalığın Belirtileri Nelerdir?

Akromegali anlam olarak el ve ayaklarda büyüme anlamına gelmekte. Bu hastalığın en belirgin belirtileri ise el, ayak ve yüzde görülen değişikliklerdir.                                               Akromegali hastalığın belirtileri ise:

  • Yüzde görülen değişiklikler

-Alt çene kemiğinin büyümesi sonucu alt çene öne doğru çıkıntı yapar buda kişi ağzını kapatınca dişler üst üste gelmez.

-Burun, dudak ve sinüslerin belirgin bir şekilde büyümesi

-Yüz hatlarda kabalaşmalar görülür

-Dişler arasındaki aralıkların genişlemesi

Bu gibi değişimler kişide tipik bir yüz görüntüsüne neden olduğundan bu kişide büyüme hormonu fazlalığı olabileceğinden şüphelenilir.

El ve Ayaklardaki Değişikler ise:

Eller vücut orantılamasına göre büyük, yumuşak (Hamur gibi) ve nemli olması.

-Parmaklarda genişleme.

-Ayaklarda büyüme, özelliklede enine doğru büyüme.

 

Akromegali hastalığında görülen diğer değişiklikler

-Hastanın hem dilinde hemde yutak bölgesinde büyüme oluşur. Yutak bölgesindeki büyüme ise hastanın uyku apnesine, yani uyku sırasında solunumda geçici durmalara neden olmakta.

-Hastanın sesi daha derinleşir, kalın ve kısık bir hal alır.

-Akromegali hastaların yarısında tansiyon yüksekliği oluşur.

-Kalpte büyüme oluşur.

-Bazı hastalarda ise kalp yetersizliği gelişebilir.

-Hastada kilo artışı olur.

-Kas ve eklem ağrıları ve eklemlerde şişlikler görülür.

-Hastalarda görülen büyüme hormonunun fazlalığı İnsülin direncine neden olur ve şeker hastalığın gelişmesine sebep olur.

-Derinin kalınlaşması, koyulaşması ve aknelerin artması görülür.

-Vücuttaki sert kıllarda artış olur.

-Vücuttaki yağ ve ter bezlerinde anormal büyümeler olur. Hasta aşırı terleme ve rahatsız edici vücut kokusundan şikayetçi olur.

-Sinirlerin çevresindeki dokularda meydana gelen büyüme sonucu, dokular sinirleri sıkıştırır ve başta el bileği olmak üzere çeşitli sinir sıkışmaları görülür.

-Hipofizdeki tümör görme sinirine bası yaparsa buda görme ve görme alanı bozukluklar görülür.

-HİPOFİZ bezindeki tümör(adenom) büyüme hormonu ile prolaktinin de aşırı salgılanmasına neden olabilir. Bu durumda libido azalması neden olur yani cinsel fonksiyon kaybı, erkeklerde sertleşme sorunları ve kadınlarda adet düzensizliği veya adet görmemeye neden olabilir.

Akromegali hastalığı olan kişilerde kalp krizi riski,  beyin kanaması geçirme riski, Beyin damar tıkanıklı riski hastalıkları daha yüksek olur. Bu hastalıkların haricinde Akromegali hastalarında kolon kanserleri ve kolon poliplerinin gelişme olasılığında artışlar görülmekte. Akromegali hastalığının erken tanısı ve uygun tedavinin başlanması oldukça önemlidir.

AKROMEGALİ HASTALIĞININ TANISI NASIL YAPILIR:

Akromegali hastalığın tanısı konulmasında etkili,  çeşitli laboratuar ve görüntüleme yöntemleri kullanılmakta. Büyüme hormonu gün içerisindeki farklı seviyelerde salgılandığından anlık bakılan büyüme hormonu seviyelerinin ayarı azdır.

Akromegali hastalığı için uygulanan en uygun test ise büyüme hormonu karaciğer ve diğer dokularda IGF-1 (İnsülin benzeri büyüme faktörü) proteinin salgılanmasını sağlayan hormon. Bu test kanda bulunan IGF-1 seviyelerini ölçer,  Akromegali hastalığın tanısında iyi sonuçlar vermekte.

Kan şekeri tolerans testi,  tanıda kullanılan en önemli tetkiktir, bu tetkikte hastaya 100g şeker verilir ve 60 dakika sonra kan büyüme hormonu olan (GH) seviyesi ölçülür. Glikoz, büyüme hormonunu baskılar,  eğer büyüme hormonu seviyesi 1ng/ml’den (aşırı duyarlı testlerde 0.3ng/ml’den) düşük ise akromegali olmadığı anlamına gelmekte.

MR (Emar) görüntüleme yöntemiyle hipofiz bezindeki adenom genellikle tespit edilir. Adenom büyüme hormonu salgılayan bu tümörler genellikle 1 cm’den büyük oluşu hastanın makroadenom olduğunun anlamına gelmekte.

Akromegali Hastalığın Tedavisi

Akromegali hastalığına neden olan hipofiz bezindeki tümörün bası etkisini azaltarak ve büyüme hormonu seviyelerini düşürerek ölümcül yan etki riskini azaltma ve belirtilerin gerilemesini sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda cerrahi yani ameliyat ve ilaç tedavisi kullanılmakta. Bu tedavi şekli ilk uygulamaya konulan tedavi şeklidir çünkü Radyasyon tedavisinde neden olduğu yan etkiler nedeniyle daha sonralara bırakılan bir tedavi şeklidir.

Akromegali hastalığında kullanılan ilaçlar ise Kabergalin, Ocreotid, Lanreotid, Pegvisomant ve Tamoksifen gibi çeşitli ilaçlardır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

five + 2 =